Niemcy są członkiem Układu z Schengen, stąd też dokumentem podróżnym uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu na terytorium Niemiec jest paszport (ważny minimum 3 miesiące ponad zaplanowany okres pobytu) lub też dowód osobisty nowego typu.

Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie w przypadkach zagrażających polityce bezpieczeństwa państwa i zdrowiu publicznemu.

Osoby przybywające do Niemiec (na okres do 90 dni lub dłuższy) podlegają obowiązkowi meldunkowemu. Należy go dopełnić najpóźniej w ciągu 7 lub 14 dni (w zależności od przepisów obowiązujących w danym landzie) od wjazdu w urzędzie meldunkowym właściwym dla miejsca pobytu (urzędy meldunkowe mieszczą się zazwyczaj w urzędzie miasta lub gminy, tzw. Einwohnermeldeamt; w większych miastach – Bürgeramt) i odebrać potwierdzenie zameldowania. Zameldowanie w hotelu, schronisku, na kempingu itp. dokonywane jest przez ich administrację. W przypadku planowanego pobytu przekraczającego trzy miesiące należy w tym samym urzędzie wypełnić i podpisać odpowiedni formularz, aby uzyskać należne obywatelom państw UE potwierdzenie prawa pobytu na okres dłuższy niż trzy miesiące.

Nie występują tu szczególne zagrożenia sanitarno-epidemiologiczne i nie są wymagane szczepienia. Osoby opłacające składki na ubezpieczenie zdrowotne w NFZ w Polsce mają prawo do opieki medycznej w Niemczech w ramach tego ubezpieczenia. Niezbędnym dokumentem jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Aby ją otrzymać, wystarczy zgłosić się do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania oddziału NFZ. Na podstawie EKUZ przysługują świadczenia zdrowotne w zakresie koniecznym, tj. w razie nagłych dolegliwości, choroby czy wypadku. Lekarz udzielający pomocy ustala, czy dane świadczenie jest konieczne, biorąc pod uwagę jego charakter oraz przewidywany okres pobytu ubezpieczonego w Niemczech. Kartę okazuje się bezpośrednio w placówce służby zdrowia. Uwaga: ponieważ EKUZ nie zapewnia pokrycia kosztów specjalistycznego transportu medycznego do Polski, wskazane jest wykupienie dodatkowego prywatnego ubezpieczenia. Bliższe informacje: www.nfz.gov.pl.
Korzystając w Niemczech z opieki medycznej, należy liczyć się z obowiązkiem opłacenia gotówką 10 EUR (bez względu na posiadanie EKUZ) przy pierwszej wizycie u lekarza w danym kwartale (tzw. opłata kwartalna) oraz z opłatą w wysokości 10% kosztów transportu sanitarnego do szpitala na terenie Niemiec. Orientacyjna cena standardowej wizyty lekarskiej (prywatnej lub w przypadku braku EKUZ) to ok. 50 EUR. Cena jednej doby pobytu w szpitalu (bez kosztów badań, zabiegów i operacji) – od 500 EUR.

Prawo jazdy wydane przez polskie władze uprawnia do prowadzenia pojazdu w Niemczech. Na pojeździe zarejestrowanym w Rzeczypospolitej Polskiej, który ma być używany w ruchu międzynarodowym, umieszcza się z tyłu na nadwoziu znak z literami „PL”. Nie jest to jednak konieczne, jeżeli znak „PL” widnieje na tablicy rejestracyjnej.
Obywatele polscy podróżujący samochodem obowiązani są mieć ważny dowód krajowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej na samochód (i dodatkowo na przyczepę, jeśli podróżują z przyczepą). Chociaż po 1 maja 2004 r. zielona karta nie jest obowiązkowa, z przyczyn praktycznych zaleca się posiadanie jej w czasie podróży – stanowi ona znane za granicą potwierdzenie ubezpieczenia OC. Polisy polskich towarzystw ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń komunikacyjnych są uznawane bez ograniczeń. Z uwagi na ograniczone możliwości samodzielnych napraw pojazdu (jest to niedozwolone np. na autostradach) oraz stosunkowo wysokie koszty usług w specjalistycznych warsztatach zaleca się wykupienie ubezpieczenia Assistance obowiązującego za granicą.
Przejazd autostradami w Niemczech jest dla samochodów osobowych bezpłatny. Limity prędkości na drogach wynoszą 100 km/godz. w terenie nie zabudowanym i 50 km/godz. na obszarze zabudowanym (oznaczonym żółtymi tablicami nazw miejscowości) – jeżeli znaki drogowe nie wskazują inaczej. Sugerowana maksymalna prędkość na autostradzie wynosi 130 km/godz. Przekroczenie dozwolonej prędkości (w ruchu miejskim 50 km/godz., a w obrębie strefy osiedlowej, oznaczonej dodatkowo słowem ZONE – 30 km/godz.) karane jest mandatem, a w bardziej drastycznych przypadkach także zatrzymaniem prawa jazdy.
Uwaga: Od 1 stycznia 2008 r. w Berlinie, Kolonii i Hanowerze obowiązują tzw. zielone strefy. W następnych miesiącach i latach zostaną one wprowadzone w kolejnych niemieckich miastach. Prawo wjazdu do zielonych stref, obejmujących obszary centrów miast i oznaczonych znakami drogowymi z napisem Umweltzone, mają jedynie samochody osobowe i ciężarowe oznaczone specjalną czerwoną, żółtą lub zieloną plakietką z wpisanym numerem rejestracyjnym pojazdu. Rodzaj przyznawanej plakietki zależny jest od normy emisji spalin spełnianej przez te pojazdy. Plakietki można nabyć w urzędach komunikacji, na stacjach diagnostycznych oraz w autoryzowanych warsztatach na terenie Niemiec. Kierowcy przekraczający granicę zielonej strefy bez wymaganej plakietki lub specjalnego zezwolenia muszą liczyć się z mandatem w wysokości 40 EUR i jednym punktem karnym. Szczegółowe informacje na temat zielonych stref znaleźć można na stronie internetowej Ambasady RP w Berlinie: www.berlin.polemb.net.
Z uwagi na bardzo duże natężenie ruchu pojazdów w strefach miejskich z reguły występują tam trudności z parkowaniem. Zaleca się zwrócenie szczególnej uwagi na ograniczenia dotyczące parkowania samochodów oraz na sposób ich parkowania na ulicach w wyznaczonych miejscach (pojazd musi być zaparkowany zgodnie z kierunkiem ruchu i nie może blokować ścieżek rowerowych). Parkowanie na oznaczonych miejscach dla inwalidów możliwe jest tylko z widocznym za szybą dokumentem potwierdzającym posiadanie uprawnień inwalidzkich. W miastach kierowca powinien zwracać szczególną uwagę na pieszych i rowerzystów, którzy na przejściach i ścieżkach rowerowych korzystają z bezwzględnego pierwszeństwa. W przypadku kolizji z rowerzystą lub pieszym kierowca samochodu musi liczyć się ze szczegółowym postępowaniem wyjaśniającym, nawet jeśli nie było poważnych następstw zdarzenia.
Zalecane jest posiadanie kamizelek odblaskowych przez prywatnych użytkowników pojazdów i zakładanie ich szczególnie podczas opuszczania samochodów unieruchomionych z powodu awarii lub wypadku na autostradach i drogach szybkiego ruchu. Zawodowi kierowcy mają obowiązek posiadania i używania kamizelek odblaskowych.
Po zatankowaniu paliwa nie należy uruchamiać pojazdu przed dokonaniem opłaty.
Uwaga na autostopowiczów! Zabranie przygodnego pasażera, zarówno obywatela UE, jak i spoza UE, może spowodować poważne konsekwencje dla kierowcy (właściciela) samochodu, a nawet współpasażerów, jeżeli w czasie kontroli w strefie przygranicznej lub innej kontroli okaże się, że osoba ta ma przy sobie niedozwoloną ilość towarów akcyzowych (papierosów) lub środki odurzające. Należy pamiętać, że sam przewóz pasażerów – np. obywateli spoza krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego – przebywających nielegalnie w Niemczech jest traktowany jako przestępstwo. W takich przypadkach kierującemu pojazdem i innym pasażerom mogą grozić sankcje w postaci zatrzymania, postępowania karnego i ewentualnego orzeczenia konfiskaty pojazdu.
Podróżujący samochodem, którego stan techniczny nie pozwala na dopuszczenie do ruchu, muszą liczyć się z wysokimi mandatami wymierzanymi przez policję. W takich przypadkach samochód zostaje odholowany na parking, a właściciel – obciążony zryczałtowaną opłatą za badanie techniczne. Prawo niemieckie zawiera niezwykle precyzyjnie określony katalog wykroczeń drogowych i wysokości kar za każde z nich (tzw. Bußgeldkatalog, http://bussgeldkataloge.de). W związku z tym podejmowanie przez kierowcę dyskusji z policją drogową na temat wysokości mandatu nałożonego za wykroczenie jest bezcelowe i zwykle tylko pogarsza sytuację. Odmowa zapłacenia mandatu na miejscu wiąże się zawsze ze skierowaniem sprawy na drogę sądową (lub postępowaniem karno-nakazowym), a także – z reguły – z zatrzymaniem posiadanych przez kierowcę pieniędzy na poczet ewentualnej kary i kosztów postępowania.
W ramach kontroli drogowej skrupulatnie sprawdza się prawo jazdy i dokumenty pojazdu. Jeśli w dokumentach znajdują się jakiekolwiek nieczytelności, uszkodzenia, poprawki lub przeróbki, dokumenty te i samochód zostają zatrzymane i rozpoczyna się postępowanie wyjaśniające. Kosztami obciążony jest kierowca (holowanie, parkowanie, koszty badania technicznego pojazdu, kara pieniężna itd.). Podobnie rzecz wygląda w przypadku podejrzenia o naruszenie oryginalnych wybitych numerów nadwozia lub silnika pojazdu, zwłaszcza w samochodach produkcji niemieckiej. Policja bardzo rygorystycznie kontroluje stan techniczny pojazdów: jeżeli stwierdzi poważne usterki, może zatrzymać dowód rejestracyjny i nałożyć wysoką karę pieniężną (rzędu kilkuset euro), obciążyć kierowcę kosztami odholowania pojazdu do warsztatu i innymi opłatami administracyjnymi, wraz z kosztami pracy służb publicznych przy usuwaniu szkód w środowisku naturalnym, powstałych np. wskutek wycieku płynów z pojazdu. Podobne konsekwencje mogą spotkać kierowcę, który samodzielnie naprawia samochód w miejscu niedozwolonym.
W Niemczech nie ma przepisu prawnego, który bezpośrednio nakazywałby używanie opon zimowych. Jednakże niemieckie przepisy nakazują dostosowanie wyposażenia pojazdu do warunków pogodowych. Oznacza to m.in., że w zimowych warunkach pogodowych należy stosować odpowiednie ogumienie oraz niezamarzający płyn do szyb. Jeżeli policja podczas kontroli drogowej uzna, że ze względu na warunki panujące na drodze letnie opony nie gwarantują bezpieczeństwa ruchu, może ukarać kierowcę mandatem w wysokości 20 EUR, a w przypadku spowodowania przez kierowcę znacznych utrudnień w ruchu drogowym (np. zablokowania drogi na wzniesieniu) lub wypadku – mandatem w wysokości 40 EUR oraz jednym punktem karnym. Kwestię tę analogicznie traktują towarzystwa ubezpieczeniowe podczas likwidacji szkód.

Nie ma szczególnego zagrożenia przestępczością pospolitą. W miejscach gromadzenia się wielu osób (stadiony, dworce, lotniska, imprezy masowe, duże sklepy), gdzie mogą działać złodzieje kieszonkowi, należy zachować większą ostrożność.

Ambasada RP w Berlinie
Lassenstr. 19-21, 14193 Berlin
tel. (0-049 30) 22313 0
fax. (0-049 30) 22313 155
info@botschaft-polen.de e-mail:
adres www: www.botschaft-polen.de www.ambasada-polska.de
Wydział Ekonomiczno-Handlowy: http://www.wirtschaft-polen.de

Wydział Konsularny Ambasady RP:
Richard-Strauss-str. 11. 14193 Berlin-Grunewald
tel. (0-049 30) 223 13 0
fax. (0-049 30) 223 13 212
e-mail: konsulat.berlin@botschaft-polen.de
adres www: www.botschaft-polen.de

Ofiary przestępstwa powinny zgłosić się na policję lub wezwać ją telefonicznie (tel. 110 lub 112). Należy zadbać o sporządzenie protokołu zdarzenia i poprosić o jego kopię. W razie wypadku lub konieczności uzyskania pomocy lekarskiej należy wezwać pierwszą pomoc medyczną (tel. 112).